ලාල් හෑගොඩ: මිනිසුන්ගේ හදගැස්ම අකුරු කළ කවියා

                    

ලාල් හෑගොඩ කවියාණන්ගේ උපන් දිනය අදට යෙදී තිබුණි. සියුම් මානව ගුණාංග, ආදරය සහ නිර්ව්‍යාජත්වය ස්වකීය ජීවිතය තුළම ප්‍රගුණ කළ ඔහුගේ සේයා රූ බස අතිශය කාව්‍යාත්මක විය. ඔහු පැල්පත්වාසී ජීවිත, වීදි සරන ළඳුන්, අසරණ සහ දුක්ඛිත මිනිසුන්ගේ ආත්ම අසළ නතර වී බලා හිඳිමින් ඔවුන්ගේ කඳුළු සහ සුසුම්වල අරුත් ස්වකීය කාව්‍යාත්මක ප්‍රකාශනය බවට පත් කර ගත්තේය. මහා කාරුණිකත්වය නිසාම මමංකාරය නමැති හිස් කුහරය තුළ රැස් කර ගත් භෞතික හෝ අභෞතික කිසිවක් ඔහු ළඟ ශේෂ නොවීය. ඔහු තමා සතු ආදරය සහ සහකම්පනය යන සියල්ලම ඒවා අවැසි අසරණ මිනිසුන් වෙතම පෙරළා  පිරිනැමුවේය.

මහා කරුණාව, මානවවාදීත්වය සහ අවිහිංසාව අකුරු තුළ මෙන්ම සැබෑ ජීවිතය තුළ ද යාවත්කාලීන කළ මනුෂ්‍යයකු ලෙස ගෞරවාදරයට පාත්‍ර වූ හෑගොඩ කවියාණන්ගේ නිර්මාණ ජීවිතයේ හැරවුම් ලක්ෂය ලෙස මා දකින්නේ "මා මිනිසෙක් ඔබ ගඟක් නිසා" නම් කෘතියයි. එම කෘතිය වෙනුවෙන් ඔහුට 1994 වර්ෂයේ රාජ්‍ය සාහිත්‍ය සම්මානය හිමි විය. එම කෘතිය ප්‍රේමය, ඛේදවාචකය, සංස්කෘතිය සහ කාන්තාව යන ශානර කෙරේ පැවති ඔහුගේ සමාජ දෘෂ්ටිය හෙළිදරව් කරන කවුළුවකි. එහි එන "කුසුමාවතී" කවිය මීට කදිම නිදසුනකි.

      

කුසුම්

....................................

 

මිනී තුනක් මැරුවා

කියන

මිනිහට වහ දුන්නා කියන

අඩෝ කියලා කතා කරන

කුසුමාවතී

 

පොලේ කීර මිටි විකුණන

තන් පේන්න හැට්ට අඳින

හැන්දෑවට ගංජ උරන

කුසුමාවතී

 

පිල්ලෑවේ

බලු දං පඳුරක් පාමුල

ඇන තියා

මන්නයකුත් අතේ අරන්

රෑ කලුවර පොරවාගෙන

කවුරුන් එනකන්ද ඉන්නෙ

 

ඔය එන්නෙ

ඒ දණ්ඩෙන්

එගොඩවෙලා

ඇගේ ගොදුර

මහින්දසිරි

ඇඩ්ඩිං මාමගෙ

කොලුවා

ආණ්ඩුවේ අච්චු

කන්තෝරුවෙ වැඩ කරන

 

පැන්න ගමන් අල්ලාගෙන

මන්නය බෙල්ලට තියාන

කුසුමාවතී කතා කරයි.

 

මහත්තයෝ මං කුසුමාවතී

කීර කුසුමා නොවෙයි

සුදෝ

කුසුම් කියලා ආදරේට

කතා කරපු

මීගහගෙයි හීං එකී

 

බය උනාද මහත්තයෝ

අඳුන ගන්න බැරුව වද්ද

 

මතක නැද්ද ඉස්කෝලේ

එක පන්තියෙ අපි සිටියේ

සල් ගහ යට වැට ගාවදි

මූණ පපුව ඇඟ හැමතැන

මාව ඉම්බා මතක නැද්ද

 

ආරංචි වෙලා අපෙ අම්මට

ඒක

ඉස්කෝලෙන් අස්කෙරුවා

මාව

 

ජීවිතේ

කොහොම කොහොම වෙනස්

වුනාද ඉතින්

ජීවිතේ හරි අමාරුයි

මහත්තයො

 

පත්තිනි අම්මා නොවෙයි

මං

කොච්චර මිනිස්සු ආව

ගියත්

එකපාරට හිටියෙ එක

මිනිහයි

 

ඊයේ රෑ දෙගොඩ හරියෙ

මහත්තයා හිටියා අපෙ

දොරකඩ

හිනාවෙවී

සීවලී හාමුදුරුවන් වගෙ

යන්තමට

 

එක හීනයක්

එළිවෙන යාමෙත්

ගැස්සිලා ඇහැරුණා

ඇවිලුණා පපුව

ඒ ගින්දරමයි දුවන්නේ

තාම ඇඟ දිගේ

 

 

මතක් වෙන කොට ඔය මූණ

සීතලකුත් දුවනවා නහර

දිගේ

එක පාරට

මොහොතක් මොහොතක් ගානේ

 

අනේ සුදෝ

තවත් ඉන්න බැහැ

පොඩ්ඩක්

පුලුවං විදිහකට ඔහේ

බලා කියාගන්නං මං

එන්න යන්න මහත්තයෝ

එන්න යන්න අපේ ගෙදර

 

 ලිංගිකත්වය නිසාම ආදරය යයි සංකල්පයක් උපදී. නමුත් එය කුමක්දැයි මෙලොව කිසිවකුට හරිආකාරව නිර්වචනය කළ නොහැක. එය අනෙකා කෙරෙහි ඇති තෘෂ්ණාවද? නැතිනම් කරුණාවදැයි නිශ්චිත නැත. කිහිප දෙනෙකු සමග ශරීර හුවමාරු කළ හැකි මුත් බොහෝවිට ගැහැණියකගේ හදවත තුළ ආදරය උපදින්නේ එක් වතාවකි. පුදුම සහගතම කරුණ වන්නේ එම ආදරය තුළ පවා කෝපයේ සහ වෛරයේ කුණාටු ප්‍රේමණීය ස්වරයෙන් සැඟව තිබීමයි. හෑගොඩ කවියාගේ "කුසුමාවතී" කවිය අපට පසක් කර දෙන්නේද එම අහිමි වූ ප්‍රේමය සහ සමාජයේ මඩ ගෑමට ලක්වූවන්ගේ හදවතෙහි තවමත් ඉතිරිව පවතින උතුම් මිනිස් ගුණාංගවල ගැඹුරයි. ඔහුගේ කවිය හරහා මනුෂ්‍යත්වය යනු කුමක්දැයි යළිත් වරක් අප විමසා බලනු ලබයි.

උපේක්ෂා නුවන්ශ්‍රීනි