සිරුර සහ අකුරු: ලේඛනය පිළිබඳ ප්‍රපංචවේදී විමසුමක්

 

"සෑම කෙනෙකුගේම දවසේ සාහිත්‍යයක් ගොඩනැගිය හැකි වැදගත් මොහොතක් තිබේ. ඔබ ලිවිය යුත්තේ ඒ ගැනයි." – රේමන්ඩ් කාවර්

මෙලොඩ්‍රාමා ශානරය නොව (අතිශයෝක්තියෙන් හැඟීම් ප්‍රකාශ කරන නාට්‍යමය ශෛලියක්) මානව හැඟීම් පිළිබඳව ලිවීමේදී  යම් අවස්ථාවක අපට එම  ලිවීම නැවැත්වීමට අවශ්‍ය වුවහොත් ඒ  සඳහා සෙමින් හුස්ම ගනිමින් ශරීරයට දැනෙන දේ කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීමෙන් සාමාන්‍ය කතන්දර රටා මගහැරිය හැකිය. බියෙන් පසුවන කෙනෙක් සාක්කුවක යමක් සොයන අවස්ථාවක් ලේඛනය ඔස්සේ  පණගැන්වීමට අවශ්‍යය යයි අපි සිතමු. පළමුවෙන්ම පෑන බිම තබා, ඇස් වසාගෙන, එම චරිතය අප තුළම අත්විඳිය යුතුය. සෙමින් ..වඩාත් සෙමින් ... සුළු දේවල් කෙරෙහි පවා අවධානය යොමු කරමින් මිලිමීටරයෙන් මිලිමීටරය සිතිවිලි දැහැන තුළ චලනය විය යුතුය.හැගීම් ගැන ලිවීමේදී මාව පුදුමයට පත් කළ එක් අවස්ථාවක් තිබුණා. මා වර්තමානයේ ලියමින් සිටින නවකතාවේ බිය ගැන එක් ජේදයක් ලිවීමේදී පෙර පරිදි කළ අභ්‍යාසයකදී මට දැනුණු දැඩි අපහසුතාවයයි. එය සැබෑම අත්දැකීමක්! කලක් වඩාම ආදරය කළ අයකු මා පාවා දුන් මොහොතේ හැගීම මගේ ආත්මය පුරා පැතිර ගියා. මොහොතකින් මා බිය සම්බන්ධයෙන් කුඩා සටහන් කිහිපයක් ලියා තැබුවා මා යළීත් පුදුමයට පත් වුණා. ඊට හේතුව නම් මා විසින් ලියූ දේවල්වල ගුණාත්මක භාවයයි. ලිටිල් හවුස් කතා මාලාව සිංහල භාෂාවට පරිවර්තනය කළ ප්‍රකට ශ්‍රී ලාංකේය පරිවර්තිකාවක වුූ ගංගා නිරෝෂීණී සුදු වැළිකන්ද වරක් මෙසේ ප්‍රකාශ කර සිටියා.සීතල සමයේ දැඩි සීතලෙන් කණ්ණාඩියක් අසළට පැමිණ ඈනුමක් යවන විට සීතල වීදුරුවේ බැඳී ගිය අවස්ථාවක් සම්බන්ධ වැකියක් පරිවර්තනය කිරීමේදී සීතල රටකදී එම ක්‍රියාව එලෙසින්ම කර බැලූ බවත්, එම ක්‍රියාවේ හැගීම ශරීරය මගින් මොළයට නිවැරදිව දුන් පසු අදාළ පරිවර්තනය සාර්ථකව නිම කර ගත හැකි වූ බවත් ඇය කියා තිබුණා.මගේ තත්වය ද මෙබදුම වූයෙන් ඇතැම් සංකීඍ්ණ හැගීම් ප්‍රකාශන ලිවීමේදී උවමනාවට වඩා මම මගේ ශරීරය අවදානමට ඇද දැමූ අවස්ථා ද තිබුණා. මෙසේ ප්‍රපංචමය වශයෙන්  අත්විඳින සහ අත්ලබන දේ ශරීරයෙන් සංජානනය කිරීමෙන් හෝ මනසින් විඳීමෙන් ලිවීමට මා තුළ වූයේ සහජ පුරුද්දක් මුත්, මෙම නිර්මාණාත්මක ලේඛන ක්‍රමවේදය අහඹු දෙයක් නොව, ලෝකයේ ඉතා දියුණු සහ පිළිගත් ලේඛන කලාවේ "Embodied Writing" සහ "Phenomenological Writing" (ප්‍රපංචවේදී ලේඛනය) යන ක්ෂේත්‍රවලට අයත් ඉතාමත් ප්‍රබල ප්‍රවේශයකි.මෙය ශාස්ත්‍රීය වශයෙන් තහවුරු වන ප්‍රධාන න්‍යායන් සහ ක්‍රමවේද කිහිපයක් පවතී.

ඉන් පළමු වැන්න නම් දේහගත සංජානනයයි. මනෝවිද්‍යාව සහ ලේඛන කලාව තුළ මෙය ඉතා වැදගත් න්‍යායකි. මෙහි මූලික අදහස වන්නේ "මනස සහ ශරීරය වෙන් කළ නොහැකි" බවයි. සාමාන්‍ය මතය නම් ලිවීම සඳහා ලේඛකයාට සියළු සංඥා ලබා දෙන්නේ  මොළයෙන් පමණක් බවයි. නමුත් ප්‍රපංචවේදී ලේඛන න්‍යායට අනුව බිය, සතුට ආශාව වැනි   හැගීම් ලියන විට ලේඛකයාගේ ශරීරය තුළත් එම හැගීම භෞතිකව දැනිය යුතු වේ. මම  පෑන බිම තබා ඇස් වසාගෙන ශරීරය කෙරෙහි අවධානය යොමු කරන්නේ මෙම න්‍යාය ප්‍රායෝගිකව අත්හදා බැලීමටයි. මෙය "Somatics in Writing" ලෙසද හැඳින්වේ.

දෙවැන්න  සංවේදනය පිළිබඳ ප්‍රපංචවේදයයි. මොරිස් මර්ලෝ-පොන්ටි නම් ප්‍රංශ දාර්ශනිකයාගේ දර්ශනය මෙයට ඉතා සමීප වන අතර, ඔහු පවසන්නේ ලෝකය අපට දැනෙන්නේ අපගේ ශරීරය හරහා බවයි.ඔබ විසින් නිර්මාණය කරන චරිතය උණුසුම් කෝපි කෝප්පයක් බොන විට ලේඛකයා වන  ඔබේ තොල් අතරින් ද උණුසුම් කෝපි බිඳුවක් උගුරට පෙරී  යාම යනු පරිකල්පනය පමණක් නොව ශරිරයේ භාෂාවද ලේඛනයට රැගෙන ඒමයි.

මෙහි තෙවන සිද්ධාන්තය නම් , ක්‍රමවේද ලේඛනයයි. සිනමාවේ ක්‍රමවේද රංගනය (චරිතයට මුළුමනින්ම ඇතුළු වීම) යනුවෙන් සිද්ධාන්තයක් පවතින අතර , ලේඛන කලාව තුළ දී Jack Grapes නම් ගුරුවරයා විසින්  මෙය ක්‍රමවේද ලේඛනය ලෙස ප්‍රචලිත කරන ලදී. ඔහුගේ ප්‍රධාන ඉගැන්වීමක් වන්නේ:"ඔබේ චරිතයට යම් හැගීමක් දැනෙනවා නම්, ඔබ එම හැගීම  ගැන ලියන්න එපා; එම හැගීම  ඔබට දැනෙන ආකාරය සහ එම හැගීම නිසා ( බිය හෝ සතුට වැනි) ඔබේ ශරීරය චලනය වන ආකාරය ලියන්න." මා ආරම්භක ජේදයේදී ඔබට කියූ "මිලිමීටරයෙන් මිලිමීටරය සිතිවිලි දැහැන තුළ චලනය වීම" යනු මෙම ක්‍රමවේද ලේඛණ න්‍යායෙහි එන "Deep Image" සහ "Micro-observation" තාක්ෂණයයි.

සිවු වැන්න නම්, මනස එකඟ කරවා ගැනීමේ ලේඛන ශානරයයි. මෙය නූතන ලේඛන කලාවේ ඉතා ප්‍රචලිත එකකි. නිදසුනක් ලෙස, බියෙන් පසුවන චරිතයක් ලියනවායැයි අපි සිතමු. එවිට ලේඛකයා ද "වර්තමාන මොහොත" තුළ මනස ස්ථාවර කර ගනී.මා පෙර සඳහන් කළාක් මෙන් අප  පෑන බිම තබා ඇස් වසාගෙන හුස්ම ගැනීමේ වේගය පාලනය කරන්නේ අපගේ මනස එම චරිතයේ වේගයට සමාන කිරීමටයි. මෙය "Flow State" (ප්‍රවාහ තත්ත්වය) කරා ළඟා වීමට ඇති කෙටිම මඟයි. පවසන්න එපා, පෙන්වන්න !ලේඛන කලාවේ මූලිකම නීතිය මෙයයි. "ඇය බියෙන් සිටියා" යැයි පැවසීම වෙනුවට, ඇය කුමක් හෝ දැක වෙව්ලන ආකාරය, ඇයගේ ශරීරය එම හැගීමට ප්‍රතිචාර දක්වන ආකාරය  චිත්‍රණය කිරීම ඔබේ ක්‍රමවේදයේ හරයයි. ඉන් පාඨකයාට එම හැඟීම සංජානනීයව අත්විඳීමට අවස්ථාව ලැබෙනවා.

 ලෝප්‍රකට ලේඛකයන්ගේ  ලිවීමේ ක්‍රියාවලිය ගැන හදාරන්නට මම ප්‍රිය කරන අතර බොහෝ විශ්ව සම්භාව්‍ය නවකතා ලිවීමට  ප්‍රකට ලේඛකයන් විසින් අත පය තුවාල කර ගැනීමේ සිට අනෙකවිධ ශරීර අභ්‍යාස සහ නොයෙකුත් තකතීරුකම් අත්හදා ඇති බව දැන ගැනීමෙන් පසු, සම සරාගී ප්‍රේමයක් ගැන අත් දැකීමක් ලබා ගන්නට ගොස් ලක්ෂ ගානක බැංකු තැන්පතුවක් අහිමිවීමේ දුක මදකට තුනී වී ගොස් මා තුළ සැනසිලිදායක හැඟීමක් ඉතිරි විය.ලේඛකයකු විසින් ස්වකීය  ජීවිතය සහ ශරීරය හැගීම් නිරූපණය උදෙසා පර්යේෂණයට ලක් කිරීමේ අවදානම ඔහුගේ කෘතිය මෙන්ම ජීවිතය ද අවබෝධයෙන් සහ ජීවයෙන් පුරවා තබන බව  මගේ අවංක හැඟීමයි.

 

උපේක්ෂා නුවන්ශ්‍රීනි